O mnie
Bożena Radecka, 54 lata, Podlasie. Dwadzieścia pięć lat w księgowości, sześć na wsi, dwadzieścia parę kur i nawyk, żeby każdą liczbę dało się sprawdzić.
Nazywam się Bożena Radecka. Mam pięćdziesiąt cztery lata i mieszkam na Podlasiu, we wsi pod Sokółką, w domu, który należał do rodziców mojego męża.
Przez dwadzieścia pięć lat byłam księgową. Najpierw w spółdzielni, potem w biurze rachunkowym w Białymstoku. Bilanse, deklaracje, marzec, w którym się nie sypia. Nie wspominam tego źle. Nauczyłam się w tej pracy jednej rzeczy, która okazała się przydatna zupełnie gdzie indziej: że każde zdanie o pieniądzach albo ma pod sobą liczbę, albo jest zdaniem o niczym.
Jak się tu znalazłam
Bez żadnej historii o powrocie do korzeni. Dom stał pusty po śmierci teściowej i szkoda było go sprzedawać. W 2019 roku, po tym jak Marek — mój mąż, elektryk, robi teraz robotę na telefon dla pół wsi — skończył pięćdziesiątkę, uznaliśmy, że jeśli nie teraz, to nigdy. Wyprowadziliśmy się z bloku w Białymstoku.
Kury pojawiły się rok później i też bez wielkiej filozofii. Za domem stała obora, w oborze nie było nic, a mnie irytowało, że stoi pusta. Pojechaliśmy na targ do Sokółki i wróciliśmy z siedmioma kurami w kartonie po pralce.
O kurach nie wiedziałam nic. Naprawdę nic. Nie wiedziałam, że kura wchodzi na noc na grzędę sama. Nie wiedziałam, że jajko z brudnego gniazda trzeba wyrzucić, a nie umyć. Pierwszy tydzień spędziłam, sprawdzając co dwie godziny, czy żyją.
Pierwszy kurnik i dlaczego go rozebraliśmy
Zbudowaliśmy go sami, w tydzień, z tego, co było. Miał 1,8 m² podłogi, 1,20 m wysokości i otwierał się od góry, jak skrzynia. Siedziało w nim siedem kur.
Zrobiłam w nim wszystkie błędy, jakie można zrobić.
Zamknęłam go szczelnie, bo uznałam, że skoro w środku ma być ciepło, to nie ma sensu robić dziury w ścianie. Ocieplałam go styropianem. Sprzątanie polegało na klękaniu w błocie i sięganiu ręką do środka, więc sprzątałam rzadziej, niż powinnam. Grzęda była okrągłym kijem od szczotki, przybitym za nisko.
Po dwóch zimach deski od wewnątrz były czarne, podłoga rozeszła się w kaszę, a rano na dachu od spodu siedział szron. Rozebraliśmy go na deski. Kury nie zachorowały, choć jedna padła i do dziś nie wiem, czy z tego powodu — nie sprawdzałam, bo nie umiem sprawdzać takich rzeczy.
Drugi kurnik ma 3 m², wysokość 1,90 m i otwory wentylacyjne policzone, zanim kupiłam pierwszą deskę. Kosztorys materiałów wyszedł na 1 402 zł.
Skąd biorę liczby
Nie mam wykształcenia rolniczego. Nie mam dyplomu. Mam za to nawyk z biura: liczba bez źródła albo bez wzoru nie wchodzi do bilansu.
Dlatego liczby na tym blogu nie pochodzą z mojego podwórka. Dwadzieścia parę kur w ogrodzie to nie jest doświadczenie naukowe i nie będę udawała, że jest. Liczby biorę z przepisów czytanych w oryginale, z wytycznych hodowlanych, z raportów instytutów i uczelni. A to, co z nich wynika dla małego kurnika, przeliczam sama i pokazuję wzór razem z założeniami, żeby każdy mógł podstawić swoje.
Tam, gdzie źródła się rozjeżdżają, piszę o tym wprost. Tam, gdzie liczby nie ma, piszę, że jej nie ma, zamiast ją zgadywać.
Co tu znajdziesz
Wymiary. Koszty. Rzuty i przekroje, które sama rysuję, bo rysunek pokazuje więcej niż zdjęcie i nie da się go podrobić.
Piszę o kurniku, wybiegu, ogrodzeniu, paszy, wodzie, zimie, upale i o urzędach. Piszę też o rzeczach, które zrobiłam źle, bo one są w tym najbardziej użyteczne. Blog, na którym wszystko się udaje, jest do niczego.
Czego tu nie znajdziesz
Nie jestem lekarzem weterynarii ani zootechnikiem. Nie napiszę, jak leczyć kurę, czym ją odrobaczyć ani ile czego podać. Nie dlatego, że nie chcę pomóc — dlatego, że nie umiem i nie wolno mi zgadywać w cudzej sprawie. Kiedy coś dzieje się z moimi kurami, dzwonię do lekarza weterynarii.
Nie rozpoznaję ras ze zdjęć i nie będę udawała, że rozpoznaję.
Nie piszę też, że wieś jest piękna. Wieś bywa piękna, a kurnik śmierdzi. W maju są muchy. Kury rozkopują rabaty i zjadają truskawki, wszystkie, systematycznie. Jastrząb zabrał mi trzy sztuki i nie ma w tym nic sielankowego. Jeśli ktoś szuka bloga o tym, jak zwolnić i wsłuchać się w rytm natury, to nie tutaj — u mnie rytm natury polega głównie na tym, że o szóstej rano trzeba wyjść i wybić lód z poidła.
Kontakt
Piszcie: kontakt@ziarnoigrzeda.pl.
Odpisuję, choć nie od razu. Na pytania o choroby nie odpowiem — odeślę do weterynarza i to jest jedyna sensowna odpowiedź, jaką mam.