Jak odstraszyć lisa od kur: wkopana siatka i przewieszka
Siatka wkopana na 45 cm albo fartuch szerokości 50 cm zamykają drogę pod ogrodzeniem. Zostają jeszcze drzwi i góra, których lampa nie zabezpieczy. Stan prawny na 7.11.2026.
- Zapisała
- Bożena Radecka
- Data
- Rubryka
- Wybieg
45 cm wkopanej siatki to część odpowiedzi na pytanie, jak odstraszyć lisa od kur. Lampa dziury pod płotem nie załata. Według źródeł hałas i światło działają tylko czasowo. Lisa się więc nie odstrasza, tylko nie wpuszcza: kurnik zamknięty na noc, na dole wybiegu wkopana siatka albo fartuch, na górze przewieszka albo dach z siatki.
Lisa widuję czasem na miedzy za stodołą. Kury zamykam na noc i nie czekam, aż sprawdzi drzwi.
Noc: zamknięcie wszystkich wejść
Brisbane City Council uznaje bezpieczne zamknięcie za najlepszą ochronę drobiu. Zaleca zamykanie na noc, kiedy lisy są najaktywniejsze. Kurnik powinien mieć odporne na lisa drzwi, dach i podłogę, bez szczelin przy podstawie i na połączeniach.
ICWDM każe uszczelnić wszystkie otwory przy ziemi i zamykać drzwi na noc. Przegląd zaczynam od dołu, potem sprawdzam połączenie ścian z dachem.
University of Maryland Extension traktuje otwór większy niż 1/4 cala jako możliwe wejście drapieżnika. Po przeliczeniu to około 6 mm. Zalecenie dotyczy drapieżników ogólnie, więc nie biorę go za wymiar szczeliny, przez którą przejdzie lis.
Lis w kurniku znaczy, że któreś zabezpieczenie zawiodło. Odstraszacz tego nie naprawi.
Pod ziemią: 45 cm siatki albo 50 cm fartucha
Brisbane zaleca wkopanie siatki przynajmniej na 45 cm. Alternatywą jest fartuch szerokości 50 cm, skierowany na zewnątrz ogrodzenia. Wkop nie jest potrzebny, jeśli boki przymocowano do drewnianej albo betonowej podłogi.
Pozostałe źródła opisują inne konstrukcje, więc zestawiłam je obok siebie.
| Źródło | Wkopanie | Fartuch |
|---|---|---|
| Brisbane | Co najmniej 45 cm | 50 cm na zewnątrz |
| Alberta | 30–45 cm | 30–45 cm |
| Maryland | Około 30–46 cm | Nie podano w tym zaleceniu |
| ICWDM | Co najmniej około 5 cm | Jednocześnie co najmniej około 30 cm |
Te 5 cm z ICWDM występuje razem z fartuchem. Nie jest samodzielnym zamiennikiem wkopu na 45 cm.
Alberta opisuje fartuch położony na ziemi, połączony z ogrodzeniem i przypięty kołkami. Podaje również wariant wkopany pod kątem 45° i przysypany ziemią.
U mnie jest fartuch, bo wolę go od kopania rowu z Markiem. Musi się łączyć z ogrodzeniem wokół całego wybiegu, także przy furtce.
Ściana: 1,5–2 m i różne oczka
Alberta zaleca ściany wysokości 1,5–2 m oraz oczka 12–24 mm. Brisbane podaje oczko 10 mm. ICWDM opisuje ogrodzenie przeciw lisom wysokości około 152 cm, z oczkami około 7,6 cm lub mniejszymi.
To różne projekty. Oczko z zalecenia przeciw lisom nie musi zatrzymać innych drapieżników.
Brisbane proponuje też pas blachy albo nieprzezroczystej tkaniny cieniującej, 60 cm przy dole ogrodzenia, żeby lis nie widział kur. Siatki ani fartucha ten pas nie zastępuje.
Normy PN-EN 10223-2 nie czytałam, więc średnic drutu nie podaję.
Góra: przewieszka 15–45 cm ma zastrzeżenie
Brisbane opisuje zakrzywioną przewieszkę jako zabezpieczenie przed przejściem lisa górą. Wymiaru nie podaje.
Alberta podaje przewieszkę szerokości 15–45 cm, pod kątem 90°. Ten fragment dotyczy jednak kojotów, a wymiaru przewieszki podanego wprost dla lisa w źródłach nie znalazłam. W rachunku niżej przyjęłam 45 cm jako założenie do liczenia siatki, nie jako wymiar sprawdzony na lisie.
Drugim rozwiązaniem jest pełny dach z siatki. Alberta zaleca lekką siatkę o oczkach 12–24 mm nad całym kojcem. ICWDM również wskazuje dach przeciw lisom wspinającym się po ogrodzeniu.
Dach z siatki chroni też przed jastrzębiem, o czym pisałam w zapisku o tym, jak zabezpieczyć wybieg przed jastrzębiem i kuną. Z uszczelnienia dołu nie zwalnia.
Prąd: 3 druty na 15, 30 i 46 cm
ICWDM podaje ogrodzenie elektryczne z drutami na wysokości 6, 12 i 18 cali. Po zaokrągleniu wychodzi 15, 30 i 46 cm. Wskazuje też skuteczność ogrodzeń łączących siatkę z drutami pod napięciem.
Napięcia nie podaje ani ICWDM, ani żadne z pozostałych źródeł, więc same wysokości to jeszcze nie instrukcja budowy pastucha.
Alberta opisuje dodatkowy drut 15 cm nad ziemią przy podkopywaniu ogrodzenia. To też fragment o kojotach. Brisbane ostrzega z kolei, że lisy sprawnie pokonują ogrodzenia, także elektryczne. Gwarancji prąd nie daje.
Światło i hałas: działają czasowo
ICWDM pisze o czasowym ograniczeniu aktywności lisa przez urządzenia hałasujące. Lisy łatwo się do nich przyzwyczajają. Migające światła mogą dać czasową ochronę małego obszaru, na przykład kojca z drobiem.
Żadne z przywołanych źródeł nie podaje, jak długo to działa. Nie znalazłam w nich również podstaw do opisywania ultradźwięków ani odstraszania zapachami.
Na pytanie, jak odstraszyć lisa, odpowiadam więc ogrodzeniem, a nie lampą.
Maryland zaleca sprzątanie resztek paszy przed zmrokiem i odsunięcie kompostownika od kurnika. Alberta zaleca usunięcie rupieci oraz roślinności dającej osłonę. Koszenie trawy wokół wybiegu jest w obu źródłach. Ogrodzenia te prace nie zastąpią.
Wybieg 4 × 3 m: ile siatki
Policzyłam 2 prostokątne wybiegi. To rachunek materiału, a ile metrów potrzeba stadu, liczyłam w zapisku ile miejsca w kurniku na kurę.
Przyjęłam ścianę wysokości 2 m. Wariant A ma wkop 0,45 m. Wariant B: fartuch 0,5 m. Dodatkową przewieszkę liczę przy szerokości 0,45 m, a rów przy szerokości 0,2 m.
Wzory:
- obwód = 2 × (a + b);
- siatka A = obwód × 2,45 m;
- siatka B = obwód × 2,5 m;
- ziemia z rowu = obwód × 0,45 m × 0,2 m;
- przewieszka = obwód × 0,45 m;
- dach = a × b.
| Materiał lub robota | Wybieg 4 × 3 m | Wybieg 6 × 5 m |
|---|---|---|
| Obwód | 14 m | 22 m |
| Siatka ze wkopem | 34,3 m² | 53,9 m² |
| Siatka z fartuchem | 35,0 m² | 55,0 m² |
| Ziemia z rowu | 1,26 m³ | 1,98 m³ |
| Dodatkowa przewieszka | 6,3 m² | 9,9 m² |
| Dach z siatki | 12 m² | 30 m² |
Fartuch wymaga odpowiednio o 0,7 m² i 1,1 m² więcej siatki, za to odpada kopanie rowu na 45 cm.
Powierzchnie są geometryczne, bez zapasu na zakłady i odpad. Przewieszka oraz dach są policzone oddzielnie od ścian. Przeliczenia jednostek oparłam na 1 cal = 2,54 cm oraz 1 stopa = 30,48 cm. Wyniki w centymetrach zaokrągliłam.
Prawo: art. 9 ogranicza płoszenie
Stan prawny na 7.11.2026. Lis jest zwierzęciem łownym, wymienionym jako zwierzyna drobna. Zgodnie z art. 2 Prawa łowieckiego zwierzęta łowne w stanie wolnym należą do Skarbu Państwa. Lis państwowy. Kura moja.
Art. 9 ust. 1 pkt 2 zakazuje między innymi płoszenia poza polowaniami i odłowami. Art. 9a przewiduje możliwość uzyskania odstępstwa od marszałka województwa, po opinii PZŁ. Warunki obejmują brak alternatywy i brak szkody dla populacji.
Czy lampa przy wybiegu jest już takim płoszeniem? Ustawa nie rozstrzyga tego wprost. Nie wiem. Nie jestem prawniczką. Tak czytam przepis.
Siatka nikogo nie płoszy, tylko nie wpuszcza. Na nią stawiam.
Polować mogą członkowie Polskiego Związku Łowieckiego za zgodą dzierżawcy lub zarządcy obwodu, tak stanowi art. 42. Właścicielce kur sezon na lisa żadnych uprawnień nie daje. Dla lisa trwa od 1 czerwca do 31 marca, a we wskazanych w rozporządzeniu obwodach cały rok.
Art. 51 karze grzywną między innymi za niszczenie nor i legowisk zwierząt łownych, a art. 52 każe karać za posiadanie urządzeń przeznaczonych do kłusownictwa. Nory za płotem nie ruszam.
Art. 46 nie obejmuje kur zabranych przez lisa. Z tego przepisu nie odczytuję prawa do odszkodowania.
Źródła
- Ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 539: art. 2, 9, 9a, 42, 46, 51, 52. ISAP
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 marca 2005 r. w sprawie ustalenia listy gatunków zwierząt łownych, tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 2454: § 1 ust. 1 pkt 2. ISAP
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 marca 2005 r. w sprawie określenia okresów polowań na zwierzęta łowne, tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 99: lisy. ISAP
- Brisbane City Council, „Protecting your poultry”, fox-proof pen design, 2009. PDF
- Alberta Agriculture and Rural Development, J. Bourne, „Prevention of Predator Damage in Poultry Flocks”, Agdex 450/684-1. PDF
- R. L. Phillips, R. H. Schmidt, „Foxes”, w: Prevention and Control of Wildlife Damage, 1994, ICWDM: metody zapobiegania szkodom. ICWDM
- University of Maryland Extension, N. Richards, J. Rhodes, „Predator Control”, 2022. PDF
Cale i stopy przeliczyłam na centymetry, a ilości siatki dla 2 wybiegów policzyłam sama przy założeniach podanych w tabeli; stan prawny na 7.11.2026.