Przejdź do treści
Ziarno i grzęda zapiski z zagrody · Podlasie · kury od 2020

Ile paszy zjada kura: tabela na cały rok

Dorosła nioska zjada 105–115 g mieszanki dziennie, a w chłodnym kurniku nawet 135 g. W skali roku wychodzi z tego 40–46 kg na jedną kurę. Poniżej rozpisuję, skąd te liczby, jak je przeliczyć na swoje stado i dlaczego w internecie krąży „120–150 g” bez żadnego rachunku.

Zapisała
Bożena Radecka
Data
Rubryka
Żywienie
Ocynkowane karmidło z granulatem dla kur i blaszana miarka na drewnianej skrzyni

Jedna dorosła nioska w pełni nieśności zjada 108–114 g mieszanki dziennie przy temperaturze 21–27°C. Średnia z całego okresu nieśności, od 18. do 100. tygodnia życia, wynosi 105–112 g dziennie. Liczby pochodzą z wytycznych hodowlanych dla kur Hy-Line Brown, bo tam jest tabela tydzień po tygodniu, a nie okrągłe „około stu gramów”.

Przy 110 g dziennie kura zjada 3,3 kg miesięcznie. Rocznie wychodzi 40,2 kg. Sześć kur to 241 kg paszy w rok. Dwadzieścia kur to 803 kg, czyli tona bez dwustu kilogramów. Kiedy pierwszy raz to policzyłam, zrozumiałam, dlaczego worek dwudziestopięciokilowy znika szybciej, niż pamiętam z poprzedniego razu.

Tabela: gramy dziennie, kilogramy na miesiąc i na rok

Poniższe kilogramy są moim rachunkiem, nie cytatem. Wzór jest jeden: gramy dziennie razy liczba dni, podzielone przez tysiąc. Miesiąc liczę jako 30 dni, rok jako 365.

Przeliczenie dziennego zużycia paszy na miesiąc i rok. Obliczenia własne na podstawie normy 108–114 g/dzień z wytycznych Hy-Line Brown.
Dziennie na kuręMiesiąc / kuraRok / kuraRok / 6 kurRok / 20 kur
100 g3,0 kg36,5 kg219 kg730 kg
110 g3,3 kg40,2 kg241 kg803 kg
120 g3,6 kg43,8 kg263 kg876 kg
135 g4,1 kg49,3 kg296 kg986 kg

Worek dwudziestopięciokilowy starcza jednej kurze na 227 dni przy 110 g dziennie. Sześciu kurom starcza na 38 dni. Przy stadzie dwudziestu sztuk worek schodzi w jedenaście dni. Dlatego kupuję paszę raz na kwartał, a nie raz na tydzień.

Reguła, która tłumaczy zimowy skok: 2 kcal na pół stopnia

Kura nie je gramów, tylko energię. Wytyczne podają zapotrzebowanie 300–330 kcal energii metabolicznej na ptaka dziennie, zależnie od fazy nieśności. Dokładają też regułę przeliczeniową: na każde pół stopnia powyżej albo poniżej 22°C odejmij albo dodaj około 2 kcal na ptaka dziennie.

Przekładam to na gramy własnym rachunkiem. Mieszanka dla niosek ma zwykle 2750–3000 kcal w kilogramie. Gramy dziennie to zapotrzebowanie w kcal podzielone przez energię paszy i pomnożone przez tysiąc. Do tabeli podstawiam 310 kcal i paszę 2800 kcal/kg.

Wpływ temperatury kurnika na zużycie paszy. Obliczenia własne: 310 kcal przy 22°C, plus 4 kcal na każdy stopień chłodu, pasza 2800 kcal/kg.
Średnia temperatura w kurnikuEnergia dzienniePasza dziennieMiesiąc / 6 kur
22°C310 kcal111 g20,0 kg
15°C338 kcal121 g21,8 kg
10°C358 kcal128 g23,0 kg
5°C378 kcal135 g24,3 kg

Tabela kończy się na 5°C celowo. Reguła „2 kcal na pół stopnia” pochodzi z wytycznych pisanych dla kurników utrzymywanych w 18–27°C. Nikt jej nie sprawdzał przy −15°C. Liniowe przedłużenie do mrozu dałoby 142 g przy zerze i 156 g przy −10°C. Takich liczb nie podam, bo nie mam na nie źródła. Kierunek jest natomiast pewny: im zimniej, tym więcej. Zimowy worek schodzi szybciej niż lipcowy.

Zanim zaczniesz dogrzewać kurnik, żeby oszczędzić na paszy, przeczytaj zapisek o zimie. Prąd wychodzi drożej niż pasza. Wilgoć z dogrzewanego kurnika kosztuje więcej niż jedno i drugie.

Skąd się bierze „120–150 g” z pierwszej strony wyników

Sprawdziłam, co wyskakuje na hasło „ile paszy zjada kura dziennie”. Prawie wszędzie pada przedział 120–150 g. Bez podania, przy jakiej temperaturze, nieśności i energii paszy. Cztery wyjaśnienia mieszczą się w moim rachunku:

  • Chłodny kurnik. Przy 5°C wychodzi 135 g i to jest uczciwa liczba dla stycznia, nie dla lipca.
  • Pasza o niższej energii. Te same 378 kcal z paszy 2600 kcal/kg to już 145 g. Energia jest na worku, warto na nią spojrzeć.
  • Cięższe kury. Norma dotyczy niosek o masie 1,85–1,97 kg. Kura ogólnoużytkowa waży więcej i utrzymanie samego ciała kosztuje ją więcej energii.
  • Marnowanie. Pasza wygrzebana z karmidła na ściółkę też znika z worka. Nie mam na to żadnego źródła ani własnego pomiaru, więc traktuję to jako hipotezę, nie jako liczbę.

Żadne z tych wyjaśnień nie mieści się w zdaniu „kura zjada 120–150 g”. Dopóki nie wiadomo, przy jakiej temperaturze i przy jakiej paszy, taka liczba nie służy do niczego. Poza wypełnieniem akapitu.

Ile paszy przypada na jedno jajo

Wytyczne podają wprost: 1,18–1,22 kg paszy na dziesięć jaj w okresie od 20. do 60. tygodnia życia. Na jedno jajo wypada więc 118–122 g mieszanki. W dłuższym okresie, do 100. tygodnia, wychodzi 1,28–1,32 kg na dziesięć jaj. Starsza kura je tyle samo, a znosi mniej.

Liczba ma sens tylko wtedy, gdy kura się niesie. W listopadzie, kiedy nieśność siada, pasza schodzi dalej, a jaj nie ma. Dlaczego dno wypada właśnie wtedy, opisałam w zapisku o pierzeniu. Zużycie paszy w tym miesiącu dzielone przez liczbę jaj daje liczby, które wyglądają jak katastrofa. Dlatego roczny rachunek robi się z całego roku, a nie z jednego miesiąca.

Ile kupić na zimę

Rachunek na stado sześciu kur od 1 listopada do końca lutego obejmuje 120 dni. Przyjmuję 125 g dziennie na kurę. Tyle wychodzi z tabeli dla kurnika o średniej temperaturze między 5 a 10°C.

6 kur × 125 g × 120 dni = 90 kg. Cztery worki po 25 kg to 100 kg, czyli z zapasem na dwa tygodnie marca.

Przy dwudziestu kurach ten sam rachunek daje 300 kg. To dwanaście worków. Miejsce na nie trzeba mieć suche i zamykane, bo to jest też zaproszenie dla myszy.

Czego ten rachunek nie obejmuje

  • Rasy i mieszańce. Wszystkie liczby dotyczą nieśnych mieszańców towarowych. Kura zielononóżka albo sussex ma inną masę ciała i inną nieśność, więc i inne zapotrzebowanie.
  • Wybieg. Kura, która przez pół dnia chodzi po trawie, zjada trawę, owady i żwir. Ile to odejmuje od worka, nie wiem. Nie znalazłam na to wiarygodnej liczby.
  • Kurczęta i młode kury. Tabela zaczyna się od 18. tygodnia życia. Odchów ma zupełnie inne normy.
  • Zdrowie stada. Nagły spadek albo skok zużycia paszy w stadzie bez zmiany pogody to sprawa do lekarza weterynarii, nie do tabeli.

Jak policzyć to u siebie

Wystarczą trzy kolumny w zeszycie: data i masa otwartego worka, liczba kur w stadzie, liczba jaj w tygodniu. Worek waży się raz, przy otwarciu, i notuje datę. Przy następnym otwarciu wiadomo, ile dni schodził. Zużycie na kurę to masa worka podzielona przez liczbę dni i przez liczbę kur.

Kilka worków takich zapisków wystarczy, żeby mieć własną liczbę zamiast cudzej. Zimą wyjdzie inna niż latem. Tabela z temperaturą mówi, w którą stronę.

Źródła

  1. Hy-Line Brown Commercial Layers — Management Guide, wydanie z listopada 2018. Tabela wyników tydzień po tygodniu (pobranie paszy 108–114 g/dzień w pełni nieśności, masa ciała 1,85–1,97 kg), podsumowanie „Average Daily Feed Consumption (18–100 weeks): 105–112 g/day per bird”, zużycie paszy na 10 jaj oraz zalecane dzienne pobranie energii 300–330 kcal/ptaka z regułą korekty 2 kcal na 0,5°C względem 22°C. hyline.co.uk (PDF)
  2. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz.U. 2010 nr 56 poz. 344) — § 13 ust. 1: kury nioski karmi się co najmniej raz dziennie. ISAP

Przeliczenia na miesiąc, rok, stado i temperaturę są moje. Wzory i założenia podałam w tekście, żeby dało się je sprawdzić i podstawić własną energię paszy z worka.