Ile paszy zjada kura: tabela na cały rok
Dorosła nioska zjada 105–115 g mieszanki dziennie, a w chłodnym kurniku nawet 135 g. W skali roku wychodzi z tego 40–46 kg na jedną kurę. Poniżej rozpisuję, skąd te liczby, jak je przeliczyć na swoje stado i dlaczego w internecie krąży „120–150 g” bez żadnego rachunku.
- Zapisała
- Bożena Radecka
- Data
- Rubryka
- Żywienie
Jedna dorosła nioska w pełni nieśności zjada 108–114 g mieszanki dziennie przy temperaturze 21–27°C. Średnia z całego okresu nieśności, od 18. do 100. tygodnia życia, wynosi 105–112 g dziennie. Liczby pochodzą z wytycznych hodowlanych dla kur Hy-Line Brown, bo tam jest tabela tydzień po tygodniu, a nie okrągłe „około stu gramów”.
Przy 110 g dziennie kura zjada 3,3 kg miesięcznie. Rocznie wychodzi 40,2 kg. Sześć kur to 241 kg paszy w rok. Dwadzieścia kur to 803 kg, czyli tona bez dwustu kilogramów. Kiedy pierwszy raz to policzyłam, zrozumiałam, dlaczego worek dwudziestopięciokilowy znika szybciej, niż pamiętam z poprzedniego razu.
Tabela: gramy dziennie, kilogramy na miesiąc i na rok
Poniższe kilogramy są moim rachunkiem, nie cytatem. Wzór jest jeden: gramy dziennie razy liczba dni, podzielone przez tysiąc. Miesiąc liczę jako 30 dni, rok jako 365.
| Dziennie na kurę | Miesiąc / kura | Rok / kura | Rok / 6 kur | Rok / 20 kur |
|---|---|---|---|---|
| 100 g | 3,0 kg | 36,5 kg | 219 kg | 730 kg |
| 110 g | 3,3 kg | 40,2 kg | 241 kg | 803 kg |
| 120 g | 3,6 kg | 43,8 kg | 263 kg | 876 kg |
| 135 g | 4,1 kg | 49,3 kg | 296 kg | 986 kg |
Worek dwudziestopięciokilowy starcza jednej kurze na 227 dni przy 110 g dziennie. Sześciu kurom starcza na 38 dni. Przy stadzie dwudziestu sztuk worek schodzi w jedenaście dni. Dlatego kupuję paszę raz na kwartał, a nie raz na tydzień.
Reguła, która tłumaczy zimowy skok: 2 kcal na pół stopnia
Kura nie je gramów, tylko energię. Wytyczne podają zapotrzebowanie 300–330 kcal energii metabolicznej na ptaka dziennie, zależnie od fazy nieśności. Dokładają też regułę przeliczeniową: na każde pół stopnia powyżej albo poniżej 22°C odejmij albo dodaj około 2 kcal na ptaka dziennie.
Przekładam to na gramy własnym rachunkiem. Mieszanka dla niosek ma zwykle 2750–3000 kcal w kilogramie. Gramy dziennie to zapotrzebowanie w kcal podzielone przez energię paszy i pomnożone przez tysiąc. Do tabeli podstawiam 310 kcal i paszę 2800 kcal/kg.
| Średnia temperatura w kurniku | Energia dziennie | Pasza dziennie | Miesiąc / 6 kur |
|---|---|---|---|
| 22°C | 310 kcal | 111 g | 20,0 kg |
| 15°C | 338 kcal | 121 g | 21,8 kg |
| 10°C | 358 kcal | 128 g | 23,0 kg |
| 5°C | 378 kcal | 135 g | 24,3 kg |
Tabela kończy się na 5°C celowo. Reguła „2 kcal na pół stopnia” pochodzi z wytycznych pisanych dla kurników utrzymywanych w 18–27°C. Nikt jej nie sprawdzał przy −15°C. Liniowe przedłużenie do mrozu dałoby 142 g przy zerze i 156 g przy −10°C. Takich liczb nie podam, bo nie mam na nie źródła. Kierunek jest natomiast pewny: im zimniej, tym więcej. Zimowy worek schodzi szybciej niż lipcowy.
Zanim zaczniesz dogrzewać kurnik, żeby oszczędzić na paszy, przeczytaj zapisek o zimie. Prąd wychodzi drożej niż pasza. Wilgoć z dogrzewanego kurnika kosztuje więcej niż jedno i drugie.
Skąd się bierze „120–150 g” z pierwszej strony wyników
Sprawdziłam, co wyskakuje na hasło „ile paszy zjada kura dziennie”. Prawie wszędzie pada przedział 120–150 g. Bez podania, przy jakiej temperaturze, nieśności i energii paszy. Cztery wyjaśnienia mieszczą się w moim rachunku:
- Chłodny kurnik. Przy 5°C wychodzi 135 g i to jest uczciwa liczba dla stycznia, nie dla lipca.
- Pasza o niższej energii. Te same 378 kcal z paszy 2600 kcal/kg to już 145 g. Energia jest na worku, warto na nią spojrzeć.
- Cięższe kury. Norma dotyczy niosek o masie 1,85–1,97 kg. Kura ogólnoużytkowa waży więcej i utrzymanie samego ciała kosztuje ją więcej energii.
- Marnowanie. Pasza wygrzebana z karmidła na ściółkę też znika z worka. Nie mam na to żadnego źródła ani własnego pomiaru, więc traktuję to jako hipotezę, nie jako liczbę.
Żadne z tych wyjaśnień nie mieści się w zdaniu „kura zjada 120–150 g”. Dopóki nie wiadomo, przy jakiej temperaturze i przy jakiej paszy, taka liczba nie służy do niczego. Poza wypełnieniem akapitu.
Ile paszy przypada na jedno jajo
Wytyczne podają wprost: 1,18–1,22 kg paszy na dziesięć jaj w okresie od 20. do 60. tygodnia życia. Na jedno jajo wypada więc 118–122 g mieszanki. W dłuższym okresie, do 100. tygodnia, wychodzi 1,28–1,32 kg na dziesięć jaj. Starsza kura je tyle samo, a znosi mniej.
Liczba ma sens tylko wtedy, gdy kura się niesie. W listopadzie, kiedy nieśność siada, pasza schodzi dalej, a jaj nie ma. Dlaczego dno wypada właśnie wtedy, opisałam w zapisku o pierzeniu. Zużycie paszy w tym miesiącu dzielone przez liczbę jaj daje liczby, które wyglądają jak katastrofa. Dlatego roczny rachunek robi się z całego roku, a nie z jednego miesiąca.
Ile kupić na zimę
Rachunek na stado sześciu kur od 1 listopada do końca lutego obejmuje 120 dni. Przyjmuję 125 g dziennie na kurę. Tyle wychodzi z tabeli dla kurnika o średniej temperaturze między 5 a 10°C.
6 kur × 125 g × 120 dni = 90 kg. Cztery worki po 25 kg to 100 kg, czyli z zapasem na dwa tygodnie marca.
Przy dwudziestu kurach ten sam rachunek daje 300 kg. To dwanaście worków. Miejsce na nie trzeba mieć suche i zamykane, bo to jest też zaproszenie dla myszy.
Czego ten rachunek nie obejmuje
- Rasy i mieszańce. Wszystkie liczby dotyczą nieśnych mieszańców towarowych. Kura zielononóżka albo sussex ma inną masę ciała i inną nieśność, więc i inne zapotrzebowanie.
- Wybieg. Kura, która przez pół dnia chodzi po trawie, zjada trawę, owady i żwir. Ile to odejmuje od worka, nie wiem. Nie znalazłam na to wiarygodnej liczby.
- Kurczęta i młode kury. Tabela zaczyna się od 18. tygodnia życia. Odchów ma zupełnie inne normy.
- Zdrowie stada. Nagły spadek albo skok zużycia paszy w stadzie bez zmiany pogody to sprawa do lekarza weterynarii, nie do tabeli.
Jak policzyć to u siebie
Wystarczą trzy kolumny w zeszycie: data i masa otwartego worka, liczba kur w stadzie, liczba jaj w tygodniu. Worek waży się raz, przy otwarciu, i notuje datę. Przy następnym otwarciu wiadomo, ile dni schodził. Zużycie na kurę to masa worka podzielona przez liczbę dni i przez liczbę kur.
Kilka worków takich zapisków wystarczy, żeby mieć własną liczbę zamiast cudzej. Zimą wyjdzie inna niż latem. Tabela z temperaturą mówi, w którą stronę.
Źródła
- Hy-Line Brown Commercial Layers — Management Guide, wydanie z listopada 2018. Tabela wyników tydzień po tygodniu (pobranie paszy 108–114 g/dzień w pełni nieśności, masa ciała 1,85–1,97 kg), podsumowanie „Average Daily Feed Consumption (18–100 weeks): 105–112 g/day per bird”, zużycie paszy na 10 jaj oraz zalecane dzienne pobranie energii 300–330 kcal/ptaka z regułą korekty 2 kcal na 0,5°C względem 22°C. hyline.co.uk (PDF)
- Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz.U. 2010 nr 56 poz. 344) — § 13 ust. 1: kury nioski karmi się co najmniej raz dziennie. ISAP
Przeliczenia na miesiąc, rok, stado i temperaturę są moje. Wzory i założenia podałam w tekście, żeby dało się je sprawdzić i podstawić własną energię paszy z worka.